Gęś Białoczelna
Wygląd: Gęś białoczelna jest najmniejszym z gęsi łownych w Polsce. Jej waga waha się w granicach 1,5 do 3 kilogramów, a długość ciała w granicach 60 – 80 centymetrów, natomiast rozpiętość skrzydeł do 1,2 m. Przede wszystkim charakterystyczna dla tej gęsi jest biała plama znajdująca się wokół dzioba i zachodząca na czoło, od której wzięła się nazwa. Samiec i samica ubarwione jednakowo. Ogólnie upierzenie szare, na grzbiecie jaśniejsze poprzeczne pręgi. Ciemniejsza głowa. Na spodzie szerokie, czarne, poprzeczne pasy, u niektórych podgatunków zlewające się w jednolitą czarną plamę. Podogonie i pas wokół nasady dzioba aż do oczu białe. Nogi pomarańczowe, dziób pomarańczowy lub różowy (w zależności od podgatunku). Osobniki młodociane mają szarą nasadę dzioba (bez białego czoła) i nie mają ciemnych pasów na spodzie, ale za to szarobrązowe plamy. Najliczniej występująca dzika gęś. Podobna do gęgawy i gęsi zbożowej. Różni się od nich mniejszym rozmiarem, ciemniejszą głową i szyją, różowawym dziobem bez czarnych plam. Rozpoznanie utrudnia czasem to, że może dołączać się do stada innych gęsi. Można usłyszeć jej wysokie „kuu liuu” lub „ho ho”. W okresie przelotów na terenie Polski spotykane są dwa podgatunki albifrons – nominatywny oraz flavirostis – czyli tzw. gęś grenlandzka.
Obie odróżniają się od siebie kolorem dzioba, który u tej pierwszej jest różowy, a u tej drugiej pomarańczowy, natomiast albifrons na brzuchu ma nieregularne paski a flavirostis jednolitą, dużą, brązową plamę.
Występowanie: Gęś białoczelna zamieszkuje całe koło podbiegunowe – od Alaski przez Kamczatkę i Syberię, aż do Grenlandii. Tam zakłada gniazdo na otwartych przestrzeniach tundry. Częstym zjawiskiem jest gniazdowanie kolonialne, zwłaszcza na terenach o lekkim wzniesieniu.
Zwykle wyróżnia się pięć podgatunków A. albifrons
- A. albifrons albifrons – o różowym dziobie i pojedynczych pręgach na brzuchu. Zamieszkuje północną Rosję, w tym północną Syberię. Nie występuje w Ameryce Północnej.
- A. albifrons flavirostris – o pomarańczowym dziobie i dużej ciemnej plamie na brzuchu. Zamieszkuje zachodnią Grenlandię; zimuje na Wyspach Brytyjskich.
- A. albifrons gambelli – tajgi północnej i środkowej Alaski, północno – zachodniej i północno – środkowej Kanady.
A. albifrons elgasi – południowa Alaska (wokół Zatoki Cooka); zimuje w Kalifornii.
A. albifrons sponsa – zachodnia Alaska; zimuje w Kalifornii i zachodnim Meksyku.
Pożywienie: Zielone i miękkie części roślin lądowych i ich nasiona.
Biotop: Zabagniona i bezdrzewna tundra i tajga, na których ma lęgowiska (powraca na nie w marcu i kwietniu). Zimuje w licznych parotysięcznych koloniach nad zbiornikami wodnymi np. stawami, gdzie nocuje oraz na rozległych polach i pastwiskach.
Rozmnażanie: W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając 4 do 6 jaj pod koniec maja lub na początku czerwca, dopiero po 2 miesiącach od przylotu z zimowisk. Jaja są kremowo różowe o podczas wysiadywania pokrywane są jasnobrązowymi plamkami. Gniazduje na ziemi, często w licznych, małych kolonii na terenie o lekkim wzniesieniu. Buduje je samica z traw, mchu i puchu. Jaja są wysiadywane przez okres 22–28 dni przez samicę. Gąsior jednak czuwa w pobliżu i strzeże gniazda. Pisklęta opuszczają gniazdo po 40–65 dniach. Opiekują się nimi oboje rodzice. Po około 4 tygodniach młode są zdolne do lotu. Młode gęsi, które jeszcze nie potworzyły par, łączą się latem w stada przechadzające się po tundrze. Gdy skończy się lęg, dochodzą do nich rodziny z tegorocznymi gąsiętami. Na zimowiska wylatują najczęściej w październiku. Podobnie jak w przypadku gęsi zbożowych, także białoczelne pozostają w Europie Środkowo-Wschodniej na zimowanie.
W Polsce gatunek łowny z okresem ochronnym. Sezon polowań trwa od 1 września do 21grudnia, a na terenach województw: lubuskiego, zachodniopomorskiego, dolnośląskiego i wielkopolskiego do 31 stycznia